انګریز جراح، ملاعمر او د یوې ښځې عملیات

انګریز جراح دیوید نات په افغانستان، سوریې او نورو جګړه ځپلو هیوادونو کې د خپل بشري کارونو په هکله یو کتاب لیکلی چې پدې وروستیو کې په متحدو ایالتونو کې خپور شو. «د جګړې ډاکټر» کتاب کې ښاغلي نات د خپلو سترګو لیدلي ډیرې دردناکه او بوږنونکې کیسې بیان کړي. یو ځلي یې په سوریه کې د جراحۍ په مهال د یوې ښځې له ورانه څخه یو چاودیدونکی توکی راوایست، بل ځلي یې چې د یوه سخت ټپي شوي کس عملیات کاوه د هماغه سړي له جیبه یو بم راولید خو له ښه مرغه چې د عملیات په خونه کې چاودنه ونشوه.

که څه هم چې دیوید نات شاوخوا درې لسیزې په بیلابیلو ځپل شوو مسلمانو هیوادونو کې بشري او روغتیايي چارې ترسره کړي، خو د بریتانیې ملکي ورته د «بریتانیا د امپراطورۍ د مامور» لقب ورکړی دی. کومه امپراطوري او کوم ماموریت؟ ملکه الیزابت او انګریزان ښايي ځواب یې ولري.

زما لپاره د دیوید نات په خاطراتو کې یوه پیښه په زړه پورې وه او دلته به یې له تاسو سره شریکه کړم.

ښاغلی نات وايي په افغانستان کې د طالبانو د واکمنۍ په مهال یو ځلي یوه ځوانه ښځه روغتون ته د بیړنۍ درمنلې لپاره راوستل شوه. دغه میرمن له زیږون وروسته له درنې خونریزۍ کړیدله او لدې کبله چې وضعیت یې ډیر نازک و، انګریز جراح، نات، یې باید د جراحي عملیات ترسره کړي وای. خو د عملیات په وړاندې یو ستر خنډ رامنځته شو.

نات وايي په روغتون کې یوه طالب چارواکي ده ته اجازه ورنکړه چې د دې میرمنې عملیات وکړي. د دغه طالب چارواکي له انده، یو نامحرم نامسلمان نارینه ته اجازه نه وه چې د یوې مسلمانې ښځې د بدن د حساسو برخو جراحي وکړي.

نات لیکلي چې ستونزه یې په روغتون کې یوې نارویژۍ ډاکټرې،‌ انګرد، ته وویل او هغه ډیره په غوسه شول او بیا دوي دواړه د سره صلیب په موټر کې کیناستل او کندهار ته ولاړل او مخامخ د طالبانو د مشر ملاعمر دفتر ته ورغلل. د نات په خبره چې انګرد دومره ناهیلې او خواشینې وه چې ملاعمر یې په لیدلو ټکان وخوړ. دی وايي زه د انګرد شاته ولاړ وم چې هغې ملاعمر ته وویل «موږ ستاسو له خلکو سره مرسته کوو خو تاسې مو نه پریږدئ! تاسو ولې داسې کوئ؟» د نات په خبره چې ملاعمر هک پک و چې څه خبره شوې ده او وروسته چې یې په موضوع پوره سر خلاص شو، نو امر یې وکړ چې انګریز جراح دې د ناروغې ښځې جراحي وکړي.

نات عملیات ترسره کړل او د ښځې ژوند وژغورل شو.

زه د دغه انګریز جراح او «د بریتانیا د امپراطورۍ د مامور» د بیان د کره توب تایید یا رد نشم کولی.

ما د طالبانو د واکمنۍ په مهال په افغانستان کې ژوند کاوه او په کندهار کې مې د ملاعمر دفتر هم لیدلی و. د ملاعمر د تورو لنډکروز موټرو کاروان نمبرپلیټونو باندې «لاتوقف» لیکل شوي و او دفتر ته یې عام خلک نشوای ورتلای. لدې سربیره، د شته معلوماتو له مخې، ملاعمر شخصاً له نامسلمانو نارینه ديپلماتانو او بهرنیو چارواکو سره لا نه لیدل، نو یوې نارویژۍ ښځې ته څنګه شونې وه چې مخامخ د ملاعمر دفتر ته ورننوځي؟

د نات د ژوند او کار یو بل په زړه پوری اړخ دا دی چې اوسمهال د لندن په دوو روغتونونو کې د کروناوایروس د وبا د درملنې په سترو چارو بوخت دی. دی وايي چې له افغانستان،‌ سوریې او نورو جګړه ځپلو هیوادونو نه یې ډیر څه زده کړي چې اوس دننه په بریتانیا کې، د یوه ملي ناورین په مهال، ورته ډیر ارزښت ورکول کیږي. په یوې وروستۍ مرکې کې،‌ نات وویل چې د سیزرین په څیر بیلابیل جراحي عملیاتونه یې په عملي توګه په سوریې او افغانستان کې زده کړل. دی وايي هغه مهال ځوان و او ډیره تجربه یې نلرله، خو په خوارو هیوادونو کې د داسې مهمو عملیاتونو د ترسره کولو فرصتونه ورته برابریدل چې اټکل یې هم نشو کولای.

پخوا یو چا راته ویلي و چې افغانستان د بیلابیلو سیاسي اندونو او تجربو لابراتوار دی — یوه ورځ یې خلک د سوسیالیزم ډول ته بله ورځ یې ديني اورپکتوب او بله ورځ بیا د لیبرال دموکراسۍ سندرو ته ناڅي. په افغانستان او نورو خوارو هیوادونو کې د دیوید نات د بشري خدماتو ته په ډیر درناوي، ښايي دا هم د پاو وړ وي چې هم نات له شخصي او مسلکي اړخه له خوار افغانستان نه ډیر څه ترلاسه کړي او هم بریتانیا د ده له تجربو نه اوس ډیره ګټه اخلي.

--

--

--

Polyglot journalist

Love podcasts or audiobooks? Learn on the go with our new app.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store
Akmal Dawi

Akmal Dawi

Polyglot journalist

More from Medium

Creativity Before vs. Now

PERMUTATION

Layers

Gameplay journal